ตามรอยเท้านักบุญ | 11 พฤศจิกายน

นักบุญมาร์ตินแห่งตูร์ Saint Martin of Tours

พระสังฆราชแห่งตูร์ และผู้บุกเบิกชีวิตนักพรตในแคว้นกอล I ประมาณ ค.ศ. 316–397

           นักบุญมาร์ตินแห่งตูร์เป็นแบบอย่างของคริสตชนผู้ค้นพบว่า การรักพระเจ้าไม่อาจแยกออกจากการรักเพื่อนมนุษย์ โดยเฉพาะผู้ยากจน ผู้ถูกทอดทิ้ง และผู้ที่กำลังต้องการความช่วยเหลือ

ประวัติของท่าน

         นักบุญมาร์ตินเกิดประมาณ ค.ศ. 316 ที่เมืองซาบาเรีย (Sabaria) แคว้นพันโนเนีย ซึ่งปัจจุบันคือบริเวณเมืองโซมบอตเฮ ประเทศฮังการี บิดาของท่านเป็นนายทหารในกองทัพโรมัน ครอบครัวยังไม่ได้นับถือศาสนาคริสต์ และมาร์ตินเติบโตในเมืองปาเวีย ประเทศอิตาลี ตั้งแต่วัยเยาว์ มาร์ตินมีความสนใจในความเชื่อคริสตชน และสมัครเข้าเป็นผู้เตรียมรับศีลล้างบาป แม้ครอบครัวจะไม่เห็นด้วยก็ตาม ต่อมาท่านเข้ารับราชการทหารในกองทัพโรมันตามข้อกำหนดของยุคนั้น และถูกส่งไปประจำการในแคว้นกอล ซึ่งปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของประเทศฝรั่งเศส ระหว่างรับราชการทหาร ท่านได้พบเหตุการณ์สำคัญที่เปลี่ยนแปลงชีวิต นั่นคือการแบ่งเสื้อคลุมให้ชายยากจนที่กำลังหนาวสั่น ภายหลังได้รับศีลล้างบาป มาร์ตินปรารถนาจะอุทิศชีวิตแด่พระคริสตเจ้าอย่างเต็มที่ และในที่สุดได้ออกจากกองทัพ

         ท่านเดินทางไปพบนักบุญฮีลารีแห่งปัวตีเย (Saint Hilary of Poitiers) เพื่อเรียนรู้และดำเนินชีวิตแห่งความเชื่ออย่างลึกซึ้ง ประมาณ ค.ศ. 360–361 มาร์ตินได้เริ่มชุมชนนักพรตที่ลิกูเฌ (Ligugé) ใกล้เมืองปัวตีเย ซึ่งนับเป็นหนึ่งในชุมชนนักพรตยุคแรกที่สำคัญของโลกตะวันตก

        ใน ค.ศ. 371 ท่านได้รับเลือกเป็นพระสังฆราชแห่งตูร์ แม้จะปรารถนาชีวิตสงบในการภาวนา แต่ท่านก็ยอมรับหน้าที่อภิบาลประชากรของพระเจ้า ท่านยังคงดำเนินชีวิตเรียบง่าย และก่อตั้งชุมชนนักพรตที่มาร์มูตีเย (Marmoutier) ใกล้เมืองตูร์ พร้อมทั้งเดินทางประกาศพระวรสารแก่ประชาชนในชนบท

         นักบุญมาร์ตินถึงแก่มรณภาพเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน ค.ศ. 397 ที่เมืองก็องด์ (Candes) และได้รับการฝังศพที่เมืองตูร์ในวันที่ 11 พฤศจิกายน ซึ่งกลายเป็นวันระลึกถึงท่านในพระศาสนจักร

เรื่องราวที่น่าจดจำ

1. เสื้อคลุมครึ่งผืนที่มอบให้พระคริสตเจ้า

            วันหนึ่งในฤดูหนาว ขณะที่มาร์ตินยังเป็นทหารโรมันและยังไม่ได้รับศีลล้างบาป ท่านเดินทางผ่านประตูเมืองอาเมียง (Amiens) และพบชายยากจนคนหนึ่งกำลังหนาวสั่น เพราะไม่มีเสื้อผ้าเพียงพอ ผู้คนจำนวนมากเดินผ่านชายคนนั้นไปโดยไม่ได้ช่วยเหลือ

            มาร์ตินไม่มีเงินหรือสิ่งของอื่นที่จะมอบให้ จึงใช้ดาบตัดเสื้อคลุมทหารของตนออกเป็นสองส่วน และมอบครึ่งหนึ่งให้ชายยากจน ส่วนอีกครึ่งหนึ่งเก็บไว้สวมเอง

            คืนนั้น ตามบันทึกชีวิตนักบุญที่เขียนโดยซุลปิซีอุส เซเวรุส (Sulpicius Severus) มาร์ตินได้เห็นพระเยซูคริสตเจ้าในความฝัน ทรงสวมเสื้อคลุมครึ่งผืนที่เขามอบให้ชายยากจน

            ในเรื่องเล่านั้น พระเยซูเจ้าตรัสกับบรรดาทูตสวรรค์ว่า มาร์ตินผู้ยังเป็นเพียงผู้เตรียมรับศีลล้างบาป ได้มอบเสื้อคลุมให้พระองค์

           เหตุการณ์นี้ทำให้มาร์ตินเข้าใจอย่างลึกซึ้งว่า ความรักที่เรามอบให้ผู้ขัดสนเป็นความรักที่เรามอบถวายแด่พระคริสตเจ้าด้วยดังพระวาจาที่ว่า “ท่านทำสิ่งใดต่อพี่น้องผู้ต่ำต้อยที่สุดของเราคนหนึ่ง ท่านก็ทำสิ่งนั้นต่อเรา” (เทียบ มธ 25:40)

2. จากทหารโรมันสู่ผู้รับใช้พระคริสตเจ้า

         แม้มาร์ตินจะเริ่มต้นชีวิตในกองทัพ แต่หัวใจของท่านปรารถนาที่จะรับใช้พระเจ้าตามบันทึกของซุลปิซีอุส เซเวรุส เมื่อมาร์ตินต้องเผชิญกับการเข้าร่วมสงคราม ท่านได้ประกาศต่อผู้บังคับบัญชาว่า“ข้าพเจ้าเป็นทหารของพระคริสตเจ้า ข้าพเจ้าไม่อาจเข้าร่วมการรบได้อีกต่อไป”

        คำประกาศนี้สะท้อนถึงการตัดสินใจครั้งสำคัญในชีวิตของท่าน แม้รายละเอียดเกี่ยวกับช่วงเวลาและอายุที่ท่านออกจากกองทัพจะยังมีความเห็นแตกต่างกันในหมู่นักประวัติศาสตร์

        หลังจากนั้น มาร์ตินเลือกชีวิตแห่งการภาวนา ความเรียบง่าย และการรับใช้ผู้อื่น ท่านไม่ได้มองความยิ่งใหญ่ผ่านตำแหน่งหรือเกียรติยศ แต่ผ่านการดำเนินชีวิตอย่างซื่อสัตย์ต่อพระวรสาร

3. ผู้ปกป้องชีวิต แม้ของผู้ที่มีความเชื่อแตกต่าง

          อีกเหตุการณ์หนึ่งที่สะท้อนความกล้าหาญทางศีลธรรมของนักบุญมาร์ติน คือการคัดค้านการใช้โทษประหารกับผู้ที่ถูกกล่าวหาว่าสอนผิด ในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 4 เกิดความขัดแย้งเกี่ยวกับคำสอนของพริสซิลเลียน (*Priscillian*) และกลุ่มผู้ติดตาม จนฝ่ายอาณาจักรเข้ามาดำเนินคดี  แม้มาร์ตินไม่เห็นด้วยกับคำสอนของกลุ่มดังกล่าว แต่ท่านพยายามคัดค้านการใช้ความรุนแรงและการประหารชีวิต

           ตามบันทึกของซุลปิซีอุส เซเวรุส ใน Sacred History (Chronica)* และ Dialogues ท่านได้พยายามเจรจากับฝ่ายอาณาจักรเพื่อยับยั้งการประหารและช่วยเหลือผู้ที่ยังตกอยู่ในอันตราย

           แม้ความพยายามของท่านจะไม่สามารถป้องกันการประหารพริสซิลเลียนและผู้ติดตามบางคนได้ แต่การยืนหยัดของท่านยังคงเป็นพยานถึงความกล้าหาญที่จะปกป้องชีวิตมนุษย์ แม้เป็นผู้ที่มีความเห็นแตกต่างจากตน

          เรื่องราวนี้เตือนเราว่า การเป็นพยานถึงความจริงต้องดำเนินควบคู่กับความรักและการเคารพศักดิ์ศรีของมนุษย์

คำสอนที่สำคัญ

1. การรักพระเจ้าต้องแสดงออกผ่านความรักต่อเพื่อนมนุษย์

         เสื้อคลุมครึ่งผืนของนักบุญมาร์ตินเตือนเราว่า ความรักไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นจากสิ่งยิ่งใหญ่ แต่เริ่มจากการมองเห็นความต้องการของผู้อื่นและลงมือช่วยเหลือ พระเยซูเจ้าทรงสอนให้เรามองเห็นพระองค์ในผู้หิวโหย ผู้เจ็บป่วย ผู้ยากจน และผู้ถูกทอดทิ้ง (เทียบ มธ 25:31–46)

2. การแบ่งปันคือการดำเนินชีวิตตามพระวรสาร

         มาร์ตินไม่ได้รอให้ตนมีทุกอย่างพร้อมก่อนจึงช่วยเหลือผู้อื่น แต่ท่านแบ่งปันสิ่งที่มีอยู่ในเวลานั้น แบบอย่างนี้เชื้อเชิญให้เราเรียนรู้ว่า การแบ่งปันไม่ใช่เพียงการให้สิ่งของส่วนเกิน แต่เป็นการเปิดหัวใจให้ความทุกข์ของผู้อื่นมีความหมายต่อชีวิตของเรา

3. ความจริงและความเมตตาต้องดำเนินไปด้วยกัน

          การคัดค้านโทษประหารของนักบุญมาร์ตินแสดงให้เห็นว่า เราสามารถยืนหยัดในความเชื่อของตน พร้อมกับปกป้องชีวิตและศักดิ์ศรีของผู้ที่คิดต่างได้ การรักษาความจริงไม่ควรกลายเป็นข้ออ้างในการทำร้ายผู้อื่น แต่ควรเป็นการเชื้อเชิญให้ทุกคนค้นพบความจริงผ่านความรักและความเคารพ

4. ความศักดิ์สิทธิ์เติบโตผ่านชีวิตประจำวัน

           นักบุญมาร์ตินไม่ได้เริ่มต้นจากการเป็นพระสังฆราชหรือผู้มีชื่อเสียง แต่เริ่มต้นจากการเป็นคนธรรมดาที่เลือกทำความดีด้วยความรัก ความศักดิ์สิทธิ์จึงไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่เป็นการตอบรับพระหรรษทานของพระเจ้า ผ่านการภาวนา การทำหน้าที่อย่างซื่อสัตย์ และการแสดงความเมตตาต่อผู้อื่น

           นักบุญมาร์ตินแห่งตูร์ทำให้เราเห็นว่า ความรักต่อพระคริสตเจ้าไม่ได้ปรากฏเพียงในการแบ่งปันสิ่งของ แต่ยังปรากฏในการปกป้องศักดิ์ศรีและชีวิตของเพื่อนมนุษย์ เสื้อคลุมครึ่งผืนของท่านจึงเป็นมากกว่าสิ่งของที่มอบให้คนยากจน แต่เป็นเครื่องหมายของหัวใจที่พร้อมแบ่งปันและมองเห็นพระคริสตเจ้าในผู้อื่น ชีวิตของท่านเชื้อเชิญให้เราถามตนเองว่า วันนี้มีใครอยู่ใกล้ตัวเราบ้าง ที่กำลังรอความรัก ความเอาใจใส่ หรือการแบ่งปันจากเรา?

“ข้าแต่พระเจ้า หากข้าพเจ้ายังจำเป็นสำหรับประชากรของพระองค์ ข้าพเจ้าก็ไม่ปฏิเสธที่จะตรากตรำทำงานต่อไป ขอให้เป็นไปตามน้ำพระทัยของพระองค์เถิด”
(Domine, si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem: fiat voluntas tua.)

“ข้าพเจ้าเป็นทหารของพระคริสตเจ้า ข้าพเจ้าไม่อาจเข้าร่วมการรบได้อีกต่อไป”
(Christi ego miles sum: pugnare mihi non licet.)

แหล่งข้อมูลประกอบ

• Sulpicius Severus, Life of Saint Martin (Vita Martini) บทที่ 2–4 และ 9–10
• Sulpicius Severus, Sacred History (Chronica) เล่มที่ 2 บทที่ 50 — เรื่องพริสซิลเลียนและการคัดค้านโทษประหาร
• Sulpicius Severus, Dialogues เล่มที่ 3 บทที่ 11–13 — การเจรจาเพื่อช่วยเหลือผู้ที่ยังตกอยู่ในอันตราย
• สมเด็จพระสันตะปาปาเบเนดิกต์ที่ 16, บทภาวนาทูตสวรรค์แจ้งข่าว วันที่ 11 พฤศจิกายน ค.ศ. 2007
• Vatican News, St. Martin, Bishop of Tours
• พระคัมภีร์ มัทธิว 25:31–46
• หนังสือคำสอนพระศาสนจักรคาทอลิก (CCC) ข้อ 2443–2449